Kreatywny pracownik – zbędny luksus czy konieczność?

,,Kreatywność jest największym darem ludzkiej inteligencji’’ – zwykł mawiać Ken Robinson, światowej sławy ekspert w dziedzinie innowacyjności i zarządzania zasobami ludzkimi. Obserwując sytuację na dzisiejszym rynku pracy, można dojść do wniosku, że wielu tworzących go ludzi przyznałoby Robinsonowi rację.

Obecnie pracodawcy prześcigają się w poszukiwaniu pracowników o odpowiednich zasobach kreatywności, większe firmy przeznaczają znaczne ilości kapitału na rozwijanie tej cechy wśród swojego personelu, a kandydaci nie pozostają dłużni – kreatywność jest jedną z częściej pojawiających się umiejętności miękkich w niemal każdym CV. Czy w tym szaleństwie jest metoda? Czy kreatywny pracownik to tylko modny slogan, czy może rzeczywista potrzeba?

Czym jest kreatywność?

,,Kreatywność to wymyślanie, eksperymentowanie, wzrastanie, ryzykowanie, łamanie zasad, popełnianie błędów i dobra zabawa.’’

Mary Lou Cook

Kreatywność bywa utożsamiana z twórczością, a w rzeczywistości zawodowej – z innowacyjnością. Trudno jest jednoznacznie zdefiniować ten termin, w większości funkcjonujących obecnie definicji pojawiają się jednak dwa elementy wspólne, jakimi są nowość i użyteczność. Wg Edwarda Nęcki (2012), psychologa zajmującego się zagadnieniami inteligencji i twórczości, kreatywność to ,,zdolność jednostki do produkowania nowych i wartościowych wytworów’’ – wytworów nie tylko w formie fizycznej, ale także w postaci pomysłów, idei czy zachowań. Również Krzysztof J. Szmidt (2010) wspomina o kreatywności jako ,,właściwości człowieka, którego działalność przynosi wartościową nowość’’. Ricky W. Griffin (2004), specjalista ds. zarządzania organizacjami, mówi o umiejętności ,,tworzenia nowych idei lub nowego spojrzenia na idee już istniejące’’. Michael West (2000) dodaje, że tworzenie to odbywa się przy wykorzystaniu wiedzy z różnych, odrębnych dziedzin. Znany dziennikarz telewizyjny Grzegorz Miecugow ujął to jako ,,umiejętność złożenia ogólnie dostępnych fragmentów rzeczywistości w nową całość’’ (Stączek, 2012).

Kim jest kreatywny pracownik?

,,Jest […] pewna grupa ludzi, których natchnienie nawiedza. […] Bywają tacy lekarze, bywają tacy pedagodzy, […] ogrodnicy i jeszcze setka innych zawodów. […] Z każdego rozwiązanego zagadnienia wyfruwa im rój nowych pytań.’’
Wisława Szymborska

Ludzie wykazujący kreatywność w pracy charakteryzują się zazwyczaj pewnym zestawem cech wspólnych. Po pierwsze, są w stanie generować wiele pomysłów i rozwiązań, również pod presją czasu, lub nawet generują ich niewiele, pod warunkiem, że pomysły te są nowatorskie, nieszablonowe i niestandardowe. Po drugie, wiedzą, jak wytworzone idee wykorzystać i wcielić w życie. Norbert Biedrzycki, były prezes zarządu Sygnity S.A., określił to tak: ,,[…] Idea musi jednocześnie zawierać realne zastosowanie, […] oferować kilka propozycji. […] Bardzo często ważniejszy od samej idei jest pomysł, jak ją zrealizować. […] Kreatywność jako trampolina do zmiany, a nie sztuka dla sztuki’’ (Stączek, 2012).

Kreatywny pracownik zachowuje również otwarty umysł i ma szerokie horyzonty – korzysta nie tylko z wiedzy specjalistycznej, związanej ściśle z własnym stanowiskiem, ale także z wiedzy z innych dziedzin i osobistych zainteresowań oraz nie waha się czerpać z doświadczenia kolegów po fachu i innych działów w firmie. Nie boi się ryzykować, a we wdrażaniu swoich pomysłów jest cierpliwy i wytrwały (Stączek, 2012; West, 2000). Jak powiada pisarz Zygmunt Miłoszewski: ,,Sama kreatywność nic nie znaczy, […] dopiero połączenie praktycznej wiedzy i wysiłku, żeby […] pomysły zrealizować, stanowi wartość’’ (Stączek, 2012).

Kreatywni pracownicy są również nieco ,,niepokorni’’ i niezależni – nie podporządkowują się ślepo zwierzchnikom, charakteryzuje ich otwartość na dyskusję i wymianę poglądów, gotowość do obrony własnych idei. Są autentycznie zainteresowani pracą, którą wykonują, wysoce zmotywowani i ukierunkowani na dążenie do sukcesu (West, 2000).

Jak pielęgnować kreatywność w pracy?

,,Kreatywność to efektywne wykorzystanie możliwości naszego mózgu. […] Czasem to talent, ale często efekt ciężkiej pracy’’
Grzegorz Tomasiak (były prezes Zarządu Wirtualnej Polski)

Zgodnie z funkcjonującym w psychologii egalitarnym podejściem do twórczości, każdy człowiek jest kreatywny, a tym co nas różni, jest jedynie stopień wykształcenia tej cechy. Kreatywność stanowi więc pewien zasób, który można pielęgnować (Nęcka, 2012). W realiach zawodowych kreatywność może rozwijać zarówno sam pracownik, jak i organizacja.

Jako pracownik, możesz pobudzać swoją kreatywność na kilka sposobów:

  • Stwórz kreatywne środowisko pracy – organizuj swoje miejsce pracy tak, aby sprzyjało motywacji i twórczemu myśleniu. Spraw, aby było funkcjonalne i nie zawierało zbędnych dystraktorów, zadbaj o przestrzeń, gdzie możesz zapisywać swoje pomysły, umieść w widocznym miejscu cytaty albo hasła, które Cię motywują i zachęcają do nieszablonowego działania.
  • Zadbaj o odpowiednie okoliczności – aby myśleć kreatywnie, trzeba najpierw stworzyć do tego warunki. Dostarcz sobie odpowiednią dawkę snu i odpoczynku, po pracy relaksuj się i regeneruj siły, znajdź również czynność, która Cię inspiruje (może to być wysiłek fizyczny, realizowanie swoich pasji, obcowanie ze sztuką, literaturą, filmem).
  • Zapisuj swoje pomysły – zorganizuj miejsce, w którym możesz zapisywać swoje idee, i zapisuj wszystko, co wpadnie Ci do głowy. Nawet, jeżeli są to tylko niepozbierane myśli lub coś, co z pozoru wydaje się nieużyteczne, zawsze z czasem może stać się bazą dla nowego, lepszego pomysłu.
  • Rozwijaj swoją wiedzę – aby być nieszablonowym, nie możesz zamykać się w wąskiej dziedzinie. Zdobywaj wiedzę z różnych obszarów, czerp z doświadczeń innych osób, dbaj o rozwój własnych pasji i zainteresowań (Stączek, 2012).

Jeżeli jesteś pracodawcą, któremu zależy na kreatywnych pracownikach, stwórz w swojej firmie odpowiednie warunki:

  • Stawiaj pracownikom wyzwania, tak, aby ich praca nie była tylko codzienną rutyną.
  • Nie bądź zbyt autorytarnym szefem, twórz atmosferę odpowiednio posuniętej wolności, niezależności i samodzielności.
  • Zachęcaj pracowników do proponowania ich własnych rozwiązań, wykazuj zainteresowanie i wsparcie dla ich pomysłów i ich realizacji.
  • Stwórz pole do swobodnej dyskusji i wymiany poglądów, bez obawy, że staż lub pozycja są ważniejsze niż racja.
  • Pozwól pracownikom na podejmowanie ryzyka i uczenie się na błędach w granicach rozsądku.
  • Dbaj o wszechstronność i rozwój personelu, np. proponując szkolenia, kursy i inne możliwości podnoszenia kwalifikacji (Amabile, 1996).

Czy kreatywny pracownik jest potrzebny?

,,Tylko będąc kreatywnym, możemy rozwijać swój biznes’’

Paweł Łupiński (dyrektor zarządzający Ascensia Diabetes Care)

XXI w. niesie ze sobą dynamiczny postęp technologiczny, wzrost procesów globalizacyjnych, liczne nowości i przemiany w gospodarce i działalności przedsiębiorstw. Wszystko to prowadzi do narastania konkurencji zarówno w biznesie, jak i na rynku pracy. Wymusza to nie tylko, aby firmy podlegały ciągłemu rozwojowi, dostosowywały swoje cele i sposoby działania do zachodzących zmian oraz odpowiednio wykorzystywały posiadane zasoby kapitałowe i pracownicze, ale również wymaga od pracowników kształcenia swoich kompetencji w odpowiednim kierunku.

Kreatywny pracownik jest więc jak najbardziej niezbędną i cenioną częścią organizacji, a kreatywność w życiu i w pracy wydaje się być ważnym składnikiem sukcesu osobistego. Jeżeli to nie my wpadniemy na nowe rozwiązanie, produkt lub usługę, zrobi to za nas ktoś inny i wyprzedzi nas w popularności rynkowej lub w hierarchii zawodowej.

Kreatywny pracownik powoduje, że w firmie ma miejsce twórcza atmosfera, a ta stanowi nie tylko o konkurencyjnej przewadze firmy, ale również sprzyja lepszej kooperacji w zespole, motywuje współpracowników i rozwija ich zasoby oraz zachęca do wprowadzania kolejnych, nowatorskich rozwiązań (Korkosz-Gębska, 2014). Jeżeli chcesz więc osiągnąć sukces rynkowy, inwestuj i wspieraj rozwój kreatywności swoich pracowników, a jeżeli chcesz być cenionym, rozchwytywanym pracownikiem – pielęgnuj własne zasoby kreatywności.

Magdalena Ściepko
Ewa Karpińska
CorsonHR – firma rekrutująca specjalistów, inżynierów i managerów

LITERATURA:

Amabile, T. M. (1996). Creativity in context. Boulder, CO: Westview Press, Inc.

Griffin, R. W. (2004). Podstawy zarządzania organizacjami. Warszawa: PWN.

Korkosz-Gębska, J. (2014). Kreatywność i innowacje w zarządzaniu nowoczesnym przedsiębiorstwem. Instytut Organizacji Systemów Produkcyjnych Politechnika Warszawa, (2), 29-40.

Nęcka, E. (2012). Psychologia twórczości. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Stączek, M. (2012). Kreatywność: jak ją rozwijać w sobie iw organizacji? Warszawa: EdisonTeam.pl.

Szmidt, K. J. (2010). ABC kreatywności. Warszawa: Difin.

West, M. A. (2000). Rozwijanie kreatywności wewnątrz organizacji. Warszawa: PWN.

Magdalena Ściepko – właścicielka firmy rekrutacyjnej CorsonHR.pl, zawodowy Headhunter z ponad 10-letnim doświadczeniem w branży rekrutacyjnej, którą zna, jak własną kieszeń. Z sukcesem realizuje rekrutacje do małych i dużych pracodawców na terenie woj. kujawsko – pomorskiego z obszarów: inżynierii, logistyki, finansów, marketingu, IT czy medycyny.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s